Zaparcia - zatwardzenie
Choroby przewodu pokarmowego należą do najczęściej zgłaszanych przez pacjentów. Duża część ma wyłącznie tło funkcjonalne, chociaż wywołują różnorakie objawy nie tylko subiektywne. Najczęściej występującymiprzypadłościami są zaparcia. Zaobserwowano, że wynikają one głównie z zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego.
Na zaparcia uskarża się znaczna część społeczeństwa. Około 50 proc. problemów zgłaszanych do gastroenterologów to właśnie zaparcia. Występują one częściej u osób w podeszłym wieku, a także u kobiet niż u mężczyzn. Ponadto u osób prowadzących nieregularny tryb życia.
Przyczyny powstawania zatwardzenia można podzielić na pierwotne i wtórne. Do pierwotnych zalicza się: wolny pasaż treści jelitowej, utrudnione wypróżnienie i zespół nadwrażliwego jelita. Do przyczyn wtórnych zalicza się: zmiany anatomiczne, zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, niedoczynność tarczycy, otyłość), zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne (choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane, choroby naczyń mózgowych, urazy kręgosłupa, depresja). Do zaparć wtórnych przyczyniają się także przyjmowane leki: przeciwbiegunkowe, przeciwhistaminowe, niektóre psychotropowe, opioidy, leki hipotensyjne, sympatykolityki, niektóre antybiotyki, sole glinu i wapnia. Nieodpowiednia dieta ma także wpływ na zatwardzenie: spożywanie nadmiaru tłuszczu i węglowodanów przy małej ilości płynów i substancji resztkowych, spożywanie posiłków o różnych porach, siedzący tryb życia oraz brak odpowiedniego wysiłku fizycznego.
Duża część leków przeczyszczających powiększa objętość światła jelita i wyzwala perystaltykę wskutek podwyższenia ciśnienia wewnątrz jelitowego przez:
- pęcznienie nawadniające (środki pęczniejące),
- osmotyczne, zwrotne wchłanianie wody (osmotyczne leki przeczyszczające),
- zahamowanie resorpcji sodu i wody z jelita lub zwiększenie wydzielania wody do światła jelita (leki przeczyszczające, hamujące resorpcję i odwadniające),
- ułatwienie odruchu opróżnienia (leki ułatwiające opróżnianie).